W początkach XIX wieku edukacja w małych miejscowościach Polski przechodziła istotne zmiany. W roku szkolnym 1819/1820 w Iwanowicach do szkoły uczęszczało 31 chłopców i 22 dziewczęta. Jednakże ówczesny nauczyciel, Jan Majeranowski, został zwolniony w styczniu 1820 roku, ponieważ nie zgodził się na stosowanie metody Josepha Lancastera. Była to innowacyjna metoda edukacyjna, która zyskała popularność w Europie i polegała na wykorzystaniu zdolnych uczniów, zwanych monitorami, do nauczania młodszych kolegów. Dzięki temu nauczyciel mógł przekazywać wiedzę większej liczbie uczniów, a system nagród i kar motywował dzieci do współpracy i rywalizacji.
Wpływ Aleksandra Walewskiego na edukację w Iwanowicach
Wprowadzenie metody Lancastera było możliwe dzięki zaangażowaniu hrabiego Aleksandra Walewskiego, dziedzica Iwanowic i senatora Królestwa Polskiego. To on, zainspirowany edukacyjnymi rozwiązaniami poznanymi w Warszawie, przyczynił się do jej adaptacji w lokalnej szkole. Ksiądz Jan Mastelski, miejscowy proboszcz, został wyznaczony do wdrożenia tej metody. Szkółka w Iwanowicach stała się pierwszą w województwie krakowskim, która przyjęła tę nowatorską formę nauczania.
Niezwykłe wyniki i dalsze losy szkoły
Rok szkolny 1819/1820 zakończył się sukcesem dla 38 chłopców i 20 dziewcząt, którzy pomyślnie zdali egzaminy końcowe. Uroczystość z tej okazji uświetnili swoją obecnością Aleksander Walewski oraz komisarz Jankowski, który wyraził uznanie dla osiągnięć placówki. Niestety, późniejsze dzieje szkoły pozostają nieznane z powodu braku dokumentacji. Wiadomo jednak, że Jan Majeranowski kontynuował swoją karierę nauczycielską w Topoli, a ksiądz Mastelski w 1826 roku rozpoczął pracę w Krakowie, wykładając w Liceum Św. Anny i na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Dziedzictwo metody Lancastera
Stosowanie metody Lancastera w Iwanowicach stanowiło niecodzienny przykład adaptacji nowoczesnych metod edukacyjnych w małej, lokalnej społeczności. Dzięki wsparciu lokalnych liderów, takich jak Walewski, i zaangażowaniu nauczycieli, możliwe było wprowadzenie innowacji, które wpływały na rozwój edukacyjny regionu. Choć metoda ta nie przetrwała prób czasu, jej implementacja w Iwanowicach pozostaje interesującym przykładem historycznym, świadczącym o otwartości na zmiany i poszukiwanie nowych rozwiązań w edukacji.
Źródło: facebook.com/GminaIwanowice
