Młodzi krakowianie ponownie mają szansę zdecydować o tym, jak będzie wyglądało ich szkolne otoczenie. Rusza bowiem kolejna edycja Szkolnego Budżetu Obywatelskiego, inicjatywy, która już od kilku lat zmienia rzeczywistość w liceach, technikach i szkołach branżowych Krakowa, angażując setki uczniów w procesy decyzyjne i realizację własnych projektów.

Budżet obywatelski w szkolnych murach – jak działa program?

Szkolny Budżet Obywatelski (SzBO) to przedsięwzięcie stworzone z myślą o rozwijaniu postaw obywatelskich wśród młodych ludzi. Inicjatywa polega na tym, że uczniowie w szkołach ponadpodstawowych mogą zgłaszać własne pomysły na zmiany lub udoskonalenia w swoim otoczeniu, a następnie – po etapie promocji i prezentacji – głosują, które z tych propozycji zostaną zrealizowane. Zarówno pomysłodawcy, jak i głosujący mają rzeczywisty wpływ na to, jak wyglądają ich szkoły i internaty. Program koordynuje Wydział Dialogu, Konsultacji i Kontaktu Obywatelskiego Urzędu Miasta Krakowa, a całość wpisuje się w szeroko zakrojone działania na rzecz zwiększania partycypacji młodzieży w mieście.

Od pomysłu do realizacji – przebieg i etapy inicjatywy

Proces SzBO jest zaplanowany tak, by uczniowie mogli aktywnie uczestniczyć na każdym jego etapie. Na początku roku szkolnego następuje zgłaszanie projektów – indywidualnie lub zespołowo. Następnie pomysły są weryfikowane, a autorzy mają szansę promować swoje inicjatywy wśród rówieśników. Kluczowym momentem jest głosowanie, w którym decyduje się, które propozycje otrzymają finansowanie i zostaną wdrożone. Każda szkoła otrzymuje określoną pulę środków do podziału – w ostatniej edycji było to 6 tys. zł. Ostateczna faza to realizacja zwycięskich projektów, która często angażuje całą społeczność szkolną.

Statystyki, które pokazują rosnące zainteresowanie

Od czasu debiutu w 2020 roku program dynamicznie się rozwinął. W pierwszej edycji zaledwie trzy szkoły zdecydowały się wziąć udział, a liczba projektów nie przekroczyła setki. Lata później udział zadeklarowały już 62 placówki, a zgłoszonych inicjatyw było ponad 350, z czego niemal połowa została zrealizowana. Coraz częściej to uczniowie sami inicjują działania, pokazując, że los ich szkoły leży im na sercu. Takie zaangażowanie przekłada się na realne zmiany w codziennym życiu placówek.

Pomysły, które zmieniają szkolną rzeczywistość

Zrealizowane do tej pory projekty pokazują, jak różnorodne są potrzeby młodzieży. Uczniowie wnioskowali zarówno o strefy relaksu, dodatkowe wyposażenie sal, jak i o wsparcie dla rozwijania zainteresowań. Do ciekawszych inicjatyw należały mobilne studia podcastowe, nowoczesny sprzęt do nauki kryminalistyki, szkolne ogrody z uprawą pomidorów, czy oryginalne wydarzenia artystyczne. Tak szerokie spektrum pomysłów świadczy o otwartości młodych ludzi i ich zdolności do dostrzegania konkretnych problemów lub szans rozwoju w najbliższym środowisku.

Nauka odpowiedzialności i współpracy

SzBO to nie tylko szansa na poprawę infrastruktury. Program pozwala młodzieży zdobyć praktyczną wiedzę o budżetowaniu, planowaniu działań oraz promocji własnych inicjatyw. Badania prowadzone wśród uczestników pokazują, że udział w projekcie realnie podnosi poczucie sprawczości i motywuje do dalszego zaangażowania społecznego. Większość młodych ludzi zgłasza się do udziału z własnej inicjatywy, a ponad połowa deklaruje chęć rozwoju na rzecz innych projektów, także poza murami szkoły.

Koordynatorzy i wsparcie na każdym etapie

Nieocenione znaczenie mają szkolni koordynatorzy – nauczyciele, pedagodzy, doradcy zawodowi – którzy wspierają młodzież od momentu opracowania koncepcji aż po finał realizacji projektów. Ich zadaniem jest nie tylko inspirowanie, ale i pomoc w rozwiązywaniu problemów napotykanych po drodze, tak by młodzi uczestnicy mogli bez przeszkód przejść przez wszystkie fazy budżetu obywatelskiego.

Rekrutacja do nowej edycji – jak dołączyć?

Właśnie rozpoczęto nabór do najnowszej edycji Szkolnego Budżetu Obywatelskiego. Do udziału zaproszone są krakowskie szkoły ponadpodstawowe, internaty oraz bursy. Formularz zgłoszeniowy jest dostępny online, a termin składania deklaracji mija 9 października. To okazja, by młodzież mogła wprowadzić w życie swoje pomysły i przekonać się, że rzeczywista zmiana leży w ich rękach.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa